Ahmed Cevdet Paşa’nın Dârülmuallimîn Nizamnamesi

Bu içeriğimizde, Osmanlı’nın son dönem padişahlarından olan Sultan Abdülmecid döneminde açılan ve amacı rüştiyelere öğretmen yetiştirmek olan Dârülmuallimîn’in Ahmed Cevdet Efendi (Paşa) tarafından kaleme alınan 1851 tarihli nizamnâmesini derledik. İyi okumalar dileriz.

1 – Nitelikli öğretmen yetiştirilebilmesi için okula az sayıda öğrenci alınacaktır.

2 – Öğrenciler sınavla alınacaktır. Arapçayı, Türkçeyi çevirebilmeleri gerekir, kötü hal ve hareketlerinin olmaması şarttır.

3 – Okulun süresi 3 yıl olarak belirlenmiştir.

4 – Ders Programı: Ders Verme ve Öğretim Yöntemi, Farsça, Aritmetik, Geometri, Alan Ölçümü, Astronomi, Coğrafya.

5 – Kendilerini yalnızca derslerine verebilmeleri için öğrencilerin bursları dolgun olacaktır.

6 – Öğretim ve sınavlar ciddi olacak, kimseye ayrıcalık tanınmayacak, başarısız olanlar okuldan çıkarılacaktır.

7 – Çalışkan öğrencilere sınav yapılarak, okulu 3 yıldan önce hakkı verilmiştir.

8 – Mezunların atanmalarında mezuniyet başarı dereceleri ve sıraları göz önüne alınacaktır.

9 – Mezunlar göreve atanıncaya kadar, bilgilerini pekiştirmeleri için, maaşları da verilerek Dârülmuallimîn’de tutulacaklardır.

10 – Boşalan bir Rüşdiye öğretmenliğini kabul etmeyen mezunun elinden diploması alınacak ve kendisine bir daha öğretmenlik ya da eğitimde bir görev verilmeyecektir.

Yahya Akyüz, Türk Eğitim Tarihi, Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara 2007.