Yıldız Albümleri’nden: Ameliyatlı Kadınlar

Yıldız Sarayı Kütüphanesi Fotoğraf Koleksiyonu/Yıldız Albümleri II. Abdülhamid’in emriyle oluşturulmuş çok sayıda albümden meydana gelmektedir. Albümlerde yaklaşık 40.000 fotoğraf bulunmaktadır. Dönemin İstanbul’unu, Osmanlı kentlerini yansıtmada ciddi kaynaklar olan fotoğraflarda o günkü iktisadi, sosyolojik, kültürel şartlar açıkça görülmektedir.

Bu içerikte de Yıldız Albümleri’nden alınan Haseki Hastahanesi’nde Ameliyat Olan Hastalar albümü sergilenmekte. Fotoğraflar rahim kliniğine ait olduğundan albümde ameliyat olan hastalar kadınlardan oluşmaktadır. Albüm sekiz fotoğraf içermekte, altısı ameliyat olan kadınların iyileşmiş hallerini manzaralarken kalan iki fotoğrafta ameliyat sonucu vücuttan çıkarılan urlar gösterilmekte:

1 – Mişli Hatun, Aksaray.

Aksaray’da ikamet eden kırk yaşında Mişli Hatun’un karnı yukarıdan aşağı yirmi beş santimetre yarılarak otuz santimetre boyunda yirmi santimetre eninde kesirülecvaf yumurtalık kesesi ameliyatı sonrası ameliyat çizgisinin şifa bulmuş görüntüsü.

2 – Gülferar Kadın, Sultanahmed.

Sultanahmed civarında ikamet eden yirmi iki yaşında Gülferar Kadın’ın sekiz günden beri doğal yolla doğurmak imkanı olmadığından karın ve rahmi yarılarak çürümeye yüz tutan çocuk, kısırlık ameliyatı ile çıkarıldıktan sonra elde ettiği sağlığının görünüşü.

3 – Hadice Kadın, Üsküdar. Adviye Hatun, Kasımpaşa.

Sağdan sola: Üsküdar’da oturan otuz beş yaşında Hadice Kadın’ın karnından haz’ el-mebiz ameliyatıyla otuz santimetre boyunda on yedi santimetre eninde dışarıya çıkarılan kesirülecvaf kesesi.

Kasımpaşa sakinlerinden yirmi beş yaşında Adviye Hatun’un çeyrek arşın kasığa kadar on beş santimetre yarılıp rahime yapışık olan bağırsaklar arasından verem lif-i tahtelmusalli-i rahm denilen kitlenin ameliyat yoluyla çıkarıldıktan sonraki sağlığının görüntüsü.

4 – Aişe Hatun, Galata.

Galata’da Okçu Musa Mahallesi’nden otuz dört yaşında Aişe Hatun’un karnından haz’ el-batn ameliyatıyla yaklaşık yirmi beş santimetre boyunda on beş santimetre eninde vahidülcevf kesesi ve kesenin dışarı çıkarıldığı yerin iyileşmesinin sureti.

5 – Zenciye Tesnuf Kadın, Kasımpaşa.

Kasımpaşa’da yaşayan kırk yaşında Zenciye Tensuf Kadın’ın karnı yarılıp haz’ er-rahm karın ameliyatı yapılarak rahim ve ur tamamıyla çıkarıldıktan sonraki iyileşmiş manzarası.

6 – Müzeyyen Hatun, Üsküdar.

Üsküdar sakinlerinden otuz yaşında Müzeyyen Hatun’un karnından iki buçuk kilo ağırlığında verem lifi denilen ur çıkarıldıktan sonra kazandığı hal.

7 – Ameliyat sonucu çıkarılan urlar.

Rahim kliniğinde çeşitli tarihlerde rahim sonu yoluyla çıkarılan urlar.

8 – Ameliyat sonucu çıkarılan urlar.

Rahim kliniğinde çeşitli tarihlerde rahim sonu yoluyla çıkarılan urlar.

Kaynakça

  • İstanbul Üniversitesi Sultan II. Abdülhamid Han’ın Yıldız Fotoğraf Koleksiyonu.
Aslıhan Aksakal
2000 yılında Eskişehir’de doğmuştur. İlk ve ortaöğrenimini İstanbul’da, lise eğitimini Eskişehir’de tamamlamıştır. Şu anda İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde öğrenim görmektedir. Redaktörlük ve kitap eleştirmenliği yapmaktadır.