Uluslararası Yapay Dil: Esperanto Dili

Esperanto dili, Polonyalı Ludwik Lejzer Zamenhof (Esperanto dilince Ludoviko Lazaro Zamenhof) tarafından uluslararası bir dil olması için icat edilmiştir. Toplam on dil bilen filolog Zamenhof, bir taraftan mesleği olan göz doktorluğunu yaparken diğer yandan oluşturduğu dilin çalışmalarıyla da ilgilenir.

Zamenhof’un takma ismi olan Doktor Esperanto, dilin adına da verilir.

Esperanto tüm ülkelerde her insanın ana dilinden sonra öğreneceği, her insanın bilmesi gereken ikinci bir dil olarak tasarlanmıştır. Amaç, dünya üzerindeki her insanın konuşup anlaşabileceği küresel bir dil oluşturmaktır. Esperanto dilindeki kelimeler İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca ve İspanyolcadan alınır.

Esperanto dilinin ilk ders kitabı 1887’de yayımlanır.

Yeni dil projesi beğeniyle kabul edilir. Kolay kalıplara, sade söyleyişlere sahip olan Esperanto dili; uluslararası etkileşime uygunluk taşıdığını, kısa sürede yayılmasıyla kanıtlar. Hiçbir topluma, hiçbir ulusa ait olmayan dilin sembolü umudu ve barışı temsil eden yeşil-beyaz renkleridir.

 

1888’de dili tanıtmak için yayımlanan “İkinci Kitap”, Esperanto dilinde yazılan ilk kitap olur.

Dünyanın çeşitli bölgelerinde, başlangıçta çoğunlukla Avrupa’da Esperanto grupları meydana gelir. Böylece uluslararası olmak amacıyla ortaya çıkan bu dil, yayılmaya başlar.

Esperanto Kulübü Üyeleri

1898 yılından itibaren pek çok ülkede Esperanto dili hakkında çalışmalar yapılır.

Dilin farklı coğrafyalara yayılarak sınırını genişletmesi sonucunda 1905’te bir dil kongresi düzenlenir. Fransa’nın Boulogne-sur-Mer şehrinde yapılan kongreye 20 farklı ülkeden 688 kişi katılır.

İlk Dünya Esperanto Kongresi’nden

Önceden tasarlanarak, kuralları yapay yolla oluşturularak kurulan Esperanto dilinin yaratıcısı Zamenhof, 1917 yılında vefat eder.

Esperanto dilinin kendi doğal gelişimi içerisinde değil, bir insan tarafından bilinçli olarak üretildiği görülür. Bugün Zamenhof’un icat ettiği dil yaklaşık iki milyon kişi tarafından konuşulmaktadır.

Kaynakça

  • Hayrettin Dural, Esperanto Türkçe Sözlük.
Aslıhan Aksakal
Eskişehir’de doğmuş; ilk ve ortaöğrenimini İstanbul’da, lise eğitimini ise Eskişehir’de tamamlamıştır. Şu anda İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde öğrenim görmektedir. Kitap editörlüğü ve çeşitli dergilerde yazarlık yapmaktadır.